Dziedzictwo Kresów Wschodnich Rzeczypospolitej

Golgota Wschodu

W 2012 roku młodzież Zespołu Szkół Budowlanych została zaproszona do udziału w wyprawie edukacyjnej IPN do Bykowni-Kijowa, organizowanej przez krakowski oddział IPN. Podczas uroczystego otwarcia Polskiego Cmentarz Wojennego z udziałem Prezydentów: Polski – Bronisława Komorowskiego i Ukrainy Wiktora Janukowycza pobraliśmy ziemię, by przywieźć ją do Polski i uczcić pamięć po naszych Rodakach zamordowanych na Wschodzie. Była to grupa uczennic i uczeń pod opieką nauczycielki historii Bożeny Berbeki .

W 2015 roku dyrektor – Pan Marek Stopka, w imieniu społeczności szkolnej – zwrócił się do Proboszcza Parafii Najświętszej Rodziny ks. Bogusława Filipiaka z prośbą o możliwość umieszczenia jej na zakopiańskim cmentarzu przy ul. Nowotarskiej. Proboszcz wskazał miejsce w Kolumbarium. Parafia sfinansowała tablicę marmurową oraz prace przy jej obróce, natomiast projekt tablicy wykonał Pan Marek Król-Józaga. Napisy konsultowane były z historykami IPN oddz. w Krakowie, z Panami: dr Maciejem Korkuciem , dr Mateuszem Szpytmą. Ponadto ziemię z Katynia ofiarował nam historyk IPN delegatury w Kielcach Pan Marek Jończyk, którą pobrano w dniu 10 kwietnia 2010 podczas oczekiwania na samolot z delegacją najwyższych władz RP i Prezydentem Lechem Kaczyńskim, a ziemię z Wołynia historyk IPN oddz. Kraków dr Paweł Należniak. Ziemię z Nowogródczyzny przywiozła nauczycielka historii w ZSB Bożena Berbeka, uczestnicząc w wyjeździe edukacyjnym krakowskiego oddz. IPN w lipcu 2015 r.

Ziemię z Wileńszczyzny przywiozła młodzież Budowlanki z wyjazdu edukacyjnego na Litwę w maju 2019. Ziemię zabrano z cmentarza legionowego na wileńskiej Rossie oraz z Ponar – miejsca straceń Polaków w czasie II wojny światowej.

Plastyczne opracowanie graficzne powierzono artystom Pani Ewie Ross-Baczyńskiej oraz Panu Tomaszowi Rossowi – odlewy z brązu rozetek i Matki Bożej Katyńskiej.

Urny zostały wykonane przez Pana Włodzimierza Wanata. Projekt finansowali Starostwo Tatrzańskie, Towarzystwo Gimnastyczne SOKÓŁ w Zakopanem, Solidarność Pracowników Oświaty w Zakopanem oraz proboszcz Parafii Najświętszej Rodziny ks. Bogusław Filipiak.

Uroczystego poświęcenia Tablicy Golgota Wschodu dokonał w dniu 19 października 2015 r. Biskup Damian Muskus.

Współpraca naszej szkoły z krakowskim oddziałem IPN i jego delegaturą w Kielcach – od kilku lat owocuje upowszechnianiem wiedzy historycznej, kiedyś niedostępnej w systemie edukacyjnym PRL. Na lekcje do szkoły przyjeżdżali historycy, przedstawiający dzieje Żołnierzy Wyklętych, dzieje Kresowe, stan wojenny i dzieje Solidarności. Te ciepłe relacje z IPN-em i emocje związane z wyjazdami edukacyjnymi na Kresy zrodziły potrzebę upamiętnienia Polaków poległych na Wschodzie i przypomniały, że wśród Zakopiańczyków jest wielu Kresowian. Teraz mają możliwość pomodlić się za bliskich pozostawionych w mogiłach na Wschodzie. Równocześnie mamy nadzieję, że współczesna młodzież zakopiańskich szkół inspirowana tymi działaniami, o dziejach Kresowych będzie pamiętać.

Należy wspomnieć też o sesjach edukacyjnych IPN w Zakopanem odbywających się pod patronatem Klubu Zamoyskich, który dla zakopiańskich szkół dokonywał zakupu cennej literatury historycznej. Działa też przy nim stowarzyszenie nauczycieli historii i języka polskiego oraz innych przedmiotów – zakopiańskich szkół przy osobistym wsparciu Pana Jerzego Zacharki.

Cenna okazała się też współpraca z księżmi zakopiańskiej Parafii Najświętszej Rodziny, którzy przekazują naszej młodzieży wartości religijne i narodowe na lekcjach religii. Ich wsparcie, a w szczególności Księdza Proboszcza Bogusława Filipiaka dało społeczności Zakopanego wspomnianą tablicę: Golgota Wschodu.

tekst: mgr Bożena Berbeka

Październik 2019

W dniach 10-14 października 2019 uczniowie Zespołu Szkół Budowlanych w Zakopanem brali udział w wyprawie edukacyjnej na Kresy Wschodnie RP, które obecnie znajdują się w granicach Ukrainy, Białorusi, Litwy.

Projekt „Dziedzictwo Kresów Wschodnich Rzeczypospolitej” zrealizowany został przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego. Powiat Tatrzański uzyskał na ten cel wsparcie finansowe Województwa Małopolskiego w wysokości 12 409,00 zł, co stanowi 33,58% całkowitych kosztów projektu.

Celem tegorocznej wyprawy była Ukraina, by zapoznać młodzież z polskim dziedzictwem kresowym na Ukrainie. Trasa wiodła przez Żółkiew, Lwów, Podhorce, Olesko, Kamieniec Podolski, Krzemieniec , Poczajów i trwała pięć dni.

Dodatkowym impulsem do wyprawy było pozyskanie ziemi do urny w tablicy Golgota Wschodu, która znajduje się na zakopiańskim cmentarzu przy ulicy Nowotarskiej , a która powstała z inicjatywy zakopiańskiej Budowlanki, by uczcić pamięć Kresowian walczących za wolną Polskę. Ziemia z Cmentarza Orląt i Wzgórz Wuleckich zostanie uroczyście umieszczona w urnie w kwietniu 2020 roku.

Młodzież naszej szkoły uzyskała dotację finansową na wyjazd ze środków Urzędu Marszałkowskiego w Krakowie. Dotacja była możliwa dzięki udziałowi nauczycielki historii Bożeny Berbeki w szkoleniu MCDN w Krakowie w projekcie Akademia Kresy, które ma na celu zachęcenie nauczycieli do wyjazdów z młodzieżą na Kresy.

Ostatni wyjazd w ramach Akademii Kresy jest naszym drugim wyjazdem, który objął kresy polskie na Ukrainie, a rok wcześniej Litwę. Zamierzamy kontynuować program w roku następnym. Zdjęcia z wyjazdu dokumentują miejsca, które odwiedziliśmy korzystając z opieki naukowej Pana Piotra Rabieja, pracownika naukowego UJ, dzięki Jego wykładom wyjazd zyskał naukową oprawę, z której skorzystali również nauczyciele opiekunowie grupy: nauczycielki języka polskiego Barbara Skrobot -Maklak, Helena Chlebek, Zenon Jasiński oraz Małgorzata Teter, pedagog szkolny.

Tekst: Bożena Berbeka
Zdjęcia: Helena Chlebek

Wrzesień 2019

Uczniowie z Zespołu Szkół Budowlanych im. dra Władysława Matlakowskiego w Zakopanem w październiku 2019 roku wyjadą na 5-dniowy pobyt edukacyjny na Ukrainę, dzięki projektowi „Dziedzictwo Kresów Wschodnich Rzeczypospolitej” realizowanemu przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego. Powiat Tatrzański uzyskał na ten cel wsparcie finansowe Województwa Małopolskiego w wysokości 12 409,00 zł, stanowiących 33,58% całkowitych kosztów realizacji projektu.

Celem projektu jest kształtowanie świadomości historycznej i literackiej wśród młodzieży, rozwój kompetencji społecznych i obywatelskich oraz pogłębianie wiedzy uczniów i nauczycieli w zakresie dziedzictwa kulturowego i historycznego Kresów Wschodnich dawnej Rzeczypospolitej.

W trakcie wyjazdu uczniowie poznają zabytki kresowe, ich historię między innymi: Lwów, Kamieniec Podolski, Krzemieniec oraz wiele innych, które są znaczące polskiej historii. Uczniowie przywiozą też ziemię w Cmentarza Orląt Lwowskich, w celu umieszczenia jej w urnie w tablicy Golgota Wschodu, znajdującej się na cmentarzu przy ul. Nowotarskiej w Zakopanem.

Czerwiec 2018

Zwiedziliśmy miejscowości: WILNO, ZUŁÓW, TROKI, PONARY, LANDWARÓW. Nasi uczniowie mieli możliwość utrwalenia wiadomości dotyczących unii polsko-litewskiej nie tylko od swoich nauczycieli, ale także do znakomitego przewodnika po Wilnie. Młodzież ZSB zapoznała się z pamiątkami i zabytkami polskimi na Litwie, a także obserwowała zmiany, które się tam dzieją pod względem infrastruktury: nowe inwestycje, budownictwo, bo to również wchodzi w gestie zainteresowań naszej młodzieży jako przyszłych „budowlańców”.

Upamiętniliśmy miejsce martyrologii Polaków w Ponarach, skąd zabraliśmy ziemię do urny przeznaczoną do umieszczenia na tablicy Golgota Wschodu znajdującej się na zakopiańskim cmentarzu przy ul. Nowotarskiej , by kontynuować projekt zwożenia ziemi z miejsc ważnych dla naszej historii, podobnie zabraliśmy ziemie z cmentarza na Rossie w Wilnie z kwatery legionowej.

W Zułowie poznaliśmy miejsce rodzinne Marszałka Józefa Piłsudskiego i byliśmy świadkami jak miejscowi Polacy o nie dbają, tworząc tam memoriał wybitnych Polaków.

W Wilnie młodzież odwiedziła Uniwersytet, poznała zabytki architektury co było ważne nie tylko ze względu na historie, ale również przedmioty zawodowe, ponieważ nasza szkoła kształci w zawodzie technik budownictwa. W Ostrej Bramie, chwila zadumy i modlitwy nie tylko nad sobą, ale nad naszymi wspólnymi polsko-litewskimi dziejami.

W kontaktach z obywatelami Litwy młodzież przekonała się, że używanie języka polskiego jest powszechna ,nie było trudności z porozumiewaniem się, czasem ale rzadko młodzież używała języka angielskiego.

Opracowała: Bożena Berbeka

Skip to content