Zespół “Budorze”

Występy Szkolnego Zespołu Regionalnego „Budorzy”
w roku szkolnym 2022/2023

29 września 2022 r. – wyjazd integracyjny „Budorzy” w Bieszczady

20 listopada 2022 r. – udział kapeli „Budorzy” w 16. Spotkaniu Muzyk Podhalańskich „Dziadońcyne Granie” w Domu Ludowym w Bukowinie Tatrzańskiej

16 grudnia 2022 r. – występ „Budorzy” podczas Gali rozdania stypendiów Starosty Tatrzańskiego w hotelu „Hyrny” w Zakopanem

25 stycznia 2023 r. – dwa występy zespołu dla uczniów Budowlanki w sali domu parafialnego przy kościele Najświętszej Rodziny w Zakopanem

9 lutego 2023 r. – udział w Góralskim Karnawale w Domu Ludowym w Bukowinie Tatrzańskiej, występy w tańcu solowym i zbójnickim, „Budorze” zdobyli Złotą Ciupagę w tańcu zbójnickim, a pary solowe zostały wyróżnione i uzyskały kolejno pierwsze, drugie i trzecie miejsce w swojej kategorii wiekowej (reprezentowały „Budorzy” i Stowarzyszenie „Zakopiańska Budowlanka”)

26 marca 2023 r. – udział muzyki „Budorzy” w Konkursie Muzyk Podhalańskich i Śpiewaków Ludowych w Państwowej Szkole Muzyczna I i II stopnia im. Fryderyka Chopina w Nowym Targu

Muzyka w składzie Bartłomiej Bzdyk, Andrzej Gubała, Stanisław Gubała i Przemysław Słodyczka zdobyła II miejsce w kategorii dorosłej.

14-16 kwietnia 2023 r. – zgrupowanie szkoleniowe „Budorzy” w Lubogoszczy z panem Stanisławem Trebunią-Tutką, tancerzem, folklorystą, instruktorem tańca i jurorem konkursu tańca podczas Góralskiego Karnawału w Bukowinie Tatrzańskiej

19-21 maja 2023 r. – udział w XXX Przednówku w Polanach – w konkursie śpiewu: grupa śpiewacza, duet śpiewaczy oraz w konkursie kapel

Duet z Zespołu „Budorze” w składzie: Zofia Czernik i Michał Karpiel w Przeglądzie śpiewu pasterskiego im. Heleny Łacek w kategorii wiekowej do 18 roku życia – BRĄZOWY ZBYRCOK POLANIARSKI

Grupa Śpiewacza z Zespołu „Budorze” w składzie: Anna Bzdyk, Kinga Gał, Aleksandra Krzeptowska-Jasinek, Natalia Łukaszczyk, Katarzyna Sobczyk, Natalia Sobczyk w Przeglądzie śpiewu pasterskiego im. Heleny Łacek w kategorii wiekowej powyżej 18 lat – BRĄZOWY ZBYRCOK POLANIARSKI

Muzyka z Zespołu „Budorze” w składzie: Bartłomiej Bzdyk, Andrzej Gubała, Stanisław Gubała, Mateusz Bochnak w Przeglądzie muzyk im. Stanisława Nędzy-Chotarskiego i Stanisława Szczepaniaka-Bańscorza – SREBRNY ZBYRCOK POLANIARSKI

13 czerwca 2023 r. – muzyka „Budorzy” towarzyszyła przedstawicielom Starostwa Tatrzańskiego, panu Wicestaroście Tatrzańskiemu Władysławowi Filarowi, w Warszawie podczas uroczystego otwarcia wystawy pt. „Portret kobiety skutecznej”, zorganizowanej przez Fundację Zakłady Kórnickie w ramach obchodów Roku Jadwigi Zamoyskiej

20 czerwca 2023 r. – muzyka „Budorzy” towarzyszyła przedstawicielom Starostwa Tatrzańskiego, w tym panu Wicestaroście Tatrzańskiemu Władysławowi Filarowi i pani Marcie Nędzy-Kubiniec – członkowi Zarządu, podczas odsłonięcia tablicy poświęconej udziałowi górali w III Powstaniu Śląskim, uroczystość odbyła się w parafii Podwyższenia Krzyża św. w Katowicach-Brynowie 20 czerwca 2023 r., w Narodowym Dniu Powstań Śląskich

Planowane działania

13 sierpnia 2023 r. – występ podczas XIV Europejskich Targach Produktów Regionalnych

18 sierpnia 2023 r. – udział w Koncercie „Dziedzictwo Górali Polskich” podczas 54. Międzynarodowego Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem

Kontakt

Instruktor zespołu “Budorze”:
Katarzyna Cukier
E-mail: budorze@zsbzakopane.pl
Tel: 506 939 381

Historia zespołu

Szkolny Zespół Regionalny „Budorze” powstał formalnie w roku 1969 przy Zespole Szkół Budowlanych im. dra Władysława Matlakowskiego w Zakopanem, jednej z najstarszych szkół w Polsce, działającej nieprzerwanie od 1876 roku. Zespół został założony przez nauczycieli Technikum Budowlanego, inż. Wiesława Białasa, mgr Barbarę Knapik oraz Wojciecha Brzegę w celu rozwijania i kultywowania folkloru podhalańskiego. Nieżyjący już wieloletni kierownik zespołu, Jan Gut Mostowy pisał niegdyś: „Początki zespołu datują się od roku 1947. Zespół tworzyła młodzież z okolicznych wsi, która w szkole poznawała sztukę budowania i stolarowania. Góralski śpiew i taniec wynieśli z domów rodzinnych, zebrani w jedną grupę stworzyli zespół, który występował na szkolnych uroczystościach szkolnych i środowiskowych. Jeden z nich, Bolesław Karpiel, jeszcze dzisiaj z nami występuje i wspiera nas swoim bogatym doświadczeniem”.

Formalnie istnienie „Budorzy” datuje się od 1969 roku, gdy dyrektorem szkoły był inż. Wisław Białas, chociaż jak wiemy, wcześniej zespół działał jako nieformalna grupa. Nazwa zespołu pochodzi od profilu szkoły. Budorz w gwarze podhalańskiej oznacza fachowca, który posiadł sztukę budowy domów drewnianych.

W ciągu ponad pięćdziesięcioletniej działalności „Budorze” brali udział w wielu imprezach, konkursach i festiwalach w kraju i zagranicą, odnosząc liczne sukcesy. Do najbardziej prestiżowych należy zaliczyć zdobycie Złotej ciupagi i Ciupagi specjalnej na Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w latach 1986 oraz 1990, co równoznaczne jest z pierwszym miejscem na tej najważniejszego dla Zakopanego imprezie kulturalnej. W uznaniu zasług w krzewieniu kultury tradycyjnej w 1991 roku zespół otrzymał Nagrodę pierwszego stopnia w dziedzinie twórczości ludowej przyznawaną przez wojewodę nowosądeckiego. Ponadto zespół występował na festiwalach i przeglądach we Włoszech, Francji, Niemczech, Czechach, Słowacji, Hiszpanii, na Węgrzech oraz w Polsce (między innymi w Żywcu, Zakopane, Bukowinie Tatrzańskiej). W swoim programie oprócz tańców (zalotnych, juhaskich i zbójnickich) oraz śpiewów pasterskich i weselnych z rejony Skalnego Podhala przedstawia góralskie wesele, jasełka, obrzędy pasterskie (Dzień św. Jana) oraz typowo budarski obrzęd „Rózdzka na budowie”, czyli wiecha stawiana z okazji zakończenia budowy domu.

Śmiało można powiedzieć, że przez ponad 50 lat działalności wyrosła liczna rodzina zespołowa Budorzy składająca się z uczniów i absolwentów w różnym wieku. Absolwenci Zespołu Szkół Budowlanych w Zakopanem miło wspominają czasy, gdy byli członkami szkolnego zespołu regionalnego. Podczas ważnych uroczystości występują razem z obecnym składem, co można było podziwiać podczas jubileuszowych występów z okazji 140-lecia Zespołu Szkół Budowlanych w 2017 roku, na 50. Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w 2018 roku podczas 50-lecia istnienia Zespołu, które „Budorze” świętowali uroczyście w 2019 roku. Często wspólnie z młodzieżą występują również nauczyciele. Zespół jest wizytówką szkoły i promuje Zakopiańską Budowlankę nie tylko w środowisku lokalnym. W ostatnich latach „Budorze” występowali między innymi dla młodzieży z Niemiec, Szwecji i Izraela.

W zespole „Budorze” młodzież pielęgnuje tradycje swoich ojców i dziadów, tańcząc, śpiewając, grając na instrumentach ludowych (gęślach, basach, fujarkach i kobzach) oraz przedstawiając zanikające zwyczaje. Przedstawiany folklor jest autentyczny, nawiązuje do wzorów, które przed stu laty i dawniej były żywe na Podhalu. Dotyczy to zarówno tańca, muzyki, stroju, instrumentów, jak i gwary. Zespół „Budorze” odgrywa znaczącą rolę w upowszechnianiu kultury ludowej i jest wizytówką regionu. Urzeka odbiorców, chociaż jest zespołem amatorskim.

Obok pracy artystycznej, propagowania idei regionalizmu zespół oddziałuje wychowawczo na góralską młodzież. uczy szacunku do rodzimej kultury, daje godziwą rozrywkę, rozmiłowuje w folklorze, umożliwia poprzez liczne występy poznawanie bogactwa kulturowego, nie tylko własnego kraju, ale i innych rejonów świata.

Obecnie Zespół w dalszym ciągu działa przy Zakopiańskiej Budowlance, należą do niego uczniowie szkół ponadpodstawowych Powiatu Tatrzańskiego – Zespołu Szkół Budowlanych im. dra Władysława Matlakowskiego w Zakopanem, Zespołu Szkół Hotelarsko-Turystycznych im. Władysława Zamoyskiego w Zakopanem, Liceum Ogólnokształcącego im. Oswalda Balzera w Zakopanem, jak również Branżowej Szkoły I Stopnia Cechu Rzemiosł Różnych i Przedsiębiorczości w Zakopanem. Bieżącą działalność zespołu wpiera aktywnie stowarzyszenie „Zakopiańska Budowlanka”.

Tekst zaczerpnięty z folderu „Budorzy” przygotowanego w związku z obchodami 50-lecia Zespołu w 2019 roku przez Stowarzyszenie „Zakopiańska Budowlanka”

Autor tekstu: Marta Nędza-Kubiniec

Galeria zdjęć